روغن زیتون یکی از اجزای رژیم غذایی در کشورهای مدیترانه ای است که نه تنها در پخت و پز بلکه به عنوان چاشنی در برخی غذاها بکـار می رود. در بررسی که حدود 40 سال قبل در یکی از جزایر یونان به نام کرته ، انجام شد ، مشخص گردید که افراد بومی آن علیرغم مصرف بالای چربی در رژیم غذایی سنتی خود به طور قابل توجهی کمتر (حدود 10 برابر) به بیماری های قلبی دچار می شوند. با بررسی بیشتر پی برده شد که مصرف روغن زیتون به جای کره یا مارگارین علت اصلی آن بوده است.

با جایگزینی چربی های اشباع نشده (آنهایی که در زنجیره خود یک پیوند دوگانه دارند مثل روغن زیتون) به جـای چربی های اشباع شده (مثل چربیهای حیوانی ) مقدار کلسترول LDL (لیپوپروتئین های با دانسیته پایین که به عنوان چربی بد شناخته شده ) کاهش می یابد و برعکس مقدار HDL (لیپوپروتئین های با دانسیته بالا که به عنوان چربی های خوب شناخته شده ) افــــزایش می یابد و مجموع این روند موجب پیشگیری از تجمع چربی ها در شریان ها و جلوگیری از لختــــــــــــه شدن خون می گردد.

علاوه بر فواید این چربی ها ، در روغن زیتون مواد دیگری مانند پلی فنلها وجـــــود دارند که می توانند نقش آنتی اکسیدان ها را در بدن ایفا کنند . آنتی اکسیدان ها نیز از آسیب هـــایی که می تواند از مولکول های اکسیژن رادیکال به بدن برسد ، پیشگیری می کنند.

تحقیقات دیگری که در چند مرکز علمی انجام شد ، نقش روغن زیتون در پیشگیری از سرطان سینه را نشان می دهد . در این تحقیقات که در بیش از 2300 نفر زن انجام شد ، مشخص گردید زنانی که در رژیم غذای شان از روغن زیتون استفاده می کردند ، 25% خطر ابتلا به سرطان سینه در آنها کمتر بود. اعتقاد بر این است که وجود غلظت بالای ویتامین E در روغن زیتون همانند پلی فنلها ، موجب کند یا متوقف شدن تشکیل رادیکـــال های آزاد می شود. از دیگر فواید روغن زیتون می توان به پیشگیری از سایر سرطانها ، جلوگیری از یبوست و اثر آن بر روی نرمی و لطافت پوست اشاره کرد.

برای اطمینان از سلامت روغن زیتون لازم است آنرا در جای خنک و دور از نور نگهداری کرد.این کار به حفظ کیفیت و طعم روغن زیتون نیز کمک خواهد کرد.همچنین باید مقدار متعادلی از روغن زیتون مصرف نمود ، چرا که هر یک قاشق غذاخوری آن معادل 120 کالری انرژی داشته و می تواند موجب چاقی شود

امروزه سرطانها يكي از دلايل عمدة مرگ و مير در جهان است. سرطان يك بيماري مزمن غیرواگير مي باشد كه سلامت افراد را به خطر انداخته بر جسم، روان و وضعيت اقتصادي و اجتماعي فرد تاثير مي گذارد.

 از سال 1995، هر ساله تقريباً 9 ميليون نفر به سرطان مبتلا مي شوند كه 5 ميليون آن به مرگ مي انجامد و اين رقم يك دهم از كل مرگ و ميرهاي جهان را تشكيل مي دهد. شيوة زندگي كنوني، افزايش مصرف دخانيات و برخورد با عوامل سرطانزاي محيطي در افزايش ميزان ابتلا به سرطان سهم عمده اي دارند. تغيير ساختار جمعيت و روند فزايندة پيرشدن جمعيت، دليل مهم ديگري براي افزايش سرطان است. اين روند در كشورهاي درحال توسعه نيز رو به افزايش مي باشد چنانچه 60 درصد از مرگهاي ناشي از سرطان دراين كشورها اتفاق مي افتد و انواع ديگري از سرطان از جمله سرطان معده، كبد و گردن رحم در اين كشورها شيوع بيشتري دارد.

در بين سرطانها ، سرطان پستان و سرطان گردن رحم از جمله سرطانهاي شايع زنان است كه سالانه مرگ و مير زيادي را در پي دارد. خوشبختانه هردو سرطان مورد اشاره را مي توان سريعاً تشخيص داده و درمان كرد.

* سرطان گردن رحم

اين سرطان نيز در كشورهاي در حال توسعه شايع است و ازمهمترين علل مرگ در اثر سرطان مي باشد.

براساس گزارش سازمان جهانی بهداشت ، 25 درصد از كل مرگ و ميرهاي زنان به علت تومورهاي بدخيم رخ مي دهد كه 18 درصد آنها مربوط به سرطان گردن رحم مي باشد. خوشبختانه فاصلة زماني بين اولين مراحل سرطاني شدن سلولهاي گردن رحم تا بروز سرطان پيشرفته. حدود 15- 10 سال مي باشد و دراين مدت مي توان با آزمايش سادة پاپ اسمير ( پاپا نيكولا) بيماري را تشخيص داد و سريعاً درمان نمود. اگر سرطان دهانة رحم به موقع تشخيص داده نشده و درمان نشود، در 95 درصد موارد،  درعرض 2 سال بعد از شروع علائم باعث مرگ مي شود.

سن متوسط ابتلا به سرطان درجاي گردن رحم 35 تا45 سالگي و سن متوسط ابتلا به سرطان مهاجم گردن رحم 45 تا55 سالگي مي باشد.البته سن شروع تغييرات بدخيم سلولي 25 تا 35 سالگي است.

* عوامل مســــاعدكننده و زمينه ساز سرطان دهــــانة رحم

 - ازدواج در سنين پايين : فعاليت جنسي و مقاربت درسنين پايين بخصوص درعرض يكسال بعد از منارك ( اولين قاعدگي) از عوامل مساعدكننده مي باشد.

- زايمانهاي متعدد: خطر ابتلا به سرطان گردن رحم در زنانيكه 6 زايمان يا بيشتر داشته اند ، نسبت به زنانيكه 3 زايمان يا كمتر داشته اند، 5/2 برابر مي باشد.

- مصرف دخانيات ( سيگار ) الكل و...

- ابتلاي اقوام درجة يك به اين بيماري

- ابتلاي شوهر به سرطان آلت تناسلي

- ختنه نشدن شوهر

- كم بودن فاصلة بين آميزشها

- تعـــــدد ازدواج

- شركاي جنسي متعدد (تعداد طرفهاي آميزش جنسي)

- شركاي جنسي متعدد شوهر( تعدد تماسهاي جنسي همسر با زنان ديگر)

- ابتلای همسر قبلي شوهر به سرطان دهانة رحم

- كمبود ويتامين A و C و اسيدفوليك

- وضعيت اقتصادي- اجتماعي پايين

- عفونت هاي مكرر و ضعيف شدن سيستم ايمني بدن

- مصرف طــــــــولاني مدت قرص هاي خوراكي پيشگيـــري از بارداري

- ابتلا به ويروس پاپيلوماي انساني ( HPV ) كه شايعترين عفونت ويروسي دهانة رحم است ، عامل مهم و اصلي سرطان گردن رحم مي باشد وتقريباً در 99% موارد سرطانهاي گردن رحم وجود دارد.

* علائم هشدار دهندة سرطان گردن رحم

در مراحل اولية سرطان گردن رحم علائم ويژه اي كه مشخص كنندة اين سرطان باشد، وجود ندارد و در مراحل پيشرفته علائم باليني زير بروز مي نمايد:

- خونريزي بين قاعدگي ها

- خونريزي پس از يائسگي

- لكه بيني و خونريزي پس از نزديكي

- هرگونه ترشح غيرطبيعي مانند  ترشح خون آلود يا چركي، بدبو و بدون خارش

- درد لگن كه غالباً يكطرفه است.

- ضعف ، كاهش وزن و بي اشتهايي

علائم سرطان گردن رحم اختصاصي نيستند و به همين جهت ممكن است با علائم ساير بيماريها اشتباه شوند.

با مصرف غذاهاي حاوي ويتامين A  و C و اسيــــدفوليك مي توان احتمال بروز سرطان دهانة رحم را كاهش داد.

ويتامين A در جگر، اسفناج، هويج، نخود، باقلا، پرتقال، برگة زردالوخشك، موز، لبنيات و گوشت وجود دارد.

ويتامين C در توت فرنگي، گوجه فرنگي، ليمو، گريپ فروت، كيوي، هندوانه و سيب زميني وجود دارد.

اسيدفوليك در جگر، زردة تخم مرغ، نان گندم، اسفناج، نان سفيد، كلم ، برنج ، آب پرتقال، موز و شير وجود دارد.

* پاپ اسمير چيست؟

آزمايش پاپ اسمير يك روش ساده، ارزان، بدون درد و قابل اعتماد جهت تشخيص زودرس سرطان گردن رحم مي باشد. اين آزمايش تغييرات دهانة رحم را در مراحل اوليه مشخص كرده و درمان سريع را ممكن مي سازد. علاوه براين امكان تشخيص عفونت هاي دهانة رحم را نيز ميسر مي سازد تا درمان مناسب صورت گيرد.

* شرايط انجام آزمايش پاپ اسمير

پاپ اسمير بايد براي كلية زنان 65-20 سالة ازدواج كرده، حداقل هر سه سال يك بار انجام شود.

البته هرخانم در اولين فرصت بعد از ازدواج و تا 3 سال هرسال بايد يك تست پاپ اسمير انجام دهد.

يك بار آن را تكرار كند. درصورت طبيعي بودن نتيجة سه آزمايش متوالي و درصورتيكه در معرض خطر نبـاشد، تست پاپ اسمير را بايد هر سه سال يكبار انجام دهد . ولي اگر يكي از عوامل مساعد كنندة سرطان گردن رحم ( عوامل خطر ساز) را داشته باشد، بايد سالانه تست پاپ اسمير را تكراركند . درصورتيكه نتيجة پاپ اسمير غيرطبيعي باشد، بايد هرچه سريعتر به پزشك متخصص زنان مراجعه نمايد تا اقدامات تشخيصي كاملتري صورت گيرد.

- 48 ساعت قبل از انجام آزمايش، نبايد شستشوي داخلي واژن يا مصرف داروي واژينال داشته باشد.

- 24 ساعت قبل از انجام آزمايش نبايد نزديكي داشته باشد.

- 24 ساعت قبل از انجام آزمايش نبايد خونريزي داشته باشد.

- يك هفته قبل از انجام پاپ اسمير، از كرم هاي واژينال جهت درمان استفاده نكند.

خانمهاي واجد شرايط مي توانند براي انجام تست پاپ اسمير علاوه برمراكز بهداشتي درماني، به ماما يا پزشك متخصص زنان مراجعه نموده و اين خدمت را دريافت نمايند

زنان ومردان بطور متفاوتي سالخورده مي شوند. زنان بيش از مردان عمر مي كنند . بخشي از اين مزيت زنان در ارتباط با اميد به زندگي ، بيولوژيكي مي باشد . برخلاف ضعيف تر بودن جنسيت به نظر مي رسد زنان در همه سنين مخصوصا در اوائل كودكي بيش از مردان قابل انعطاف باشند. در زمان بزرگسالي نيز ممكن است زنان مزيت بيولوژيك را حداقل تا زمان منوپوز دارا باشند . مثلا هورمون  آنان را ازبيماريهاي ايسكميك قلــبي محافظت مي كند .

بطور كلي اميد به زندگي زنان در بدو تولد در كشور هاي كمتر توسعه يافته اندكي بالاتر از 50 سال و در بسيـــــاري از كشور هاي پيشرفته بيش از 80 سال است . در اين كشورها اين مزيت زنان بين 5 تا 8 سال تفاوت مي كند . نتيجه اينكه سالمندان خيلي پير ، در اكثر نقاط جهان زنان هستند . هر چند كه عمر طولاني لزوما معرف زندگي سالمي نيست و زمينه هاي سلامتي و بيماري در زنان و مردان تفاوت آشكــــاري را نشان مي دهد .

طولاني بودن عمر زنان ، آنان را در مقابل بيماري هاي مزمن كه عمدتا با سنين بالا مرتبط هستند ، آسيب پذير مي سازد . مثلا مي دانيم كه احتمال بيشتري وجود دارد كه زنان بيشتر از مردان از بيماريهایي مانند  :  پوكي استخوان ، ديابت ، فشار خون بالا ، بي اختياري ادرار و آرتريت رنج ببرند . با كاهش تحرك ، بيماري هاي مزمن معلول كننده مانند آرتريت بر ظرفيت حفظ روابط اجتماعي و احتمالا در كيفيت زندگي تاثير منفي مي گذارد .

مردان احتمال زيادي دارد بيشتر از زنان به بيماري هاي قلبي و سكته دچار شوند ولي زناني كه به سن كهولت مي رسند اين بيماري علت عمده مرگ و معلوليت آنان را تشكيل مي دهد  . اين تصور عمومي كه بيماري هاي قلبي و سكته منحصرا مسئله مردان است ، اهميت آن را براي سلامتي زنان سالمند تحت الشعاع  قرارداده است . از طرف ديگر بعضي از تفاوتها بين زن و مرد منشا بيولوژيكي دارد . بيشتــر آنها مربوط به نقش و مسئوليت هایي است كه زنان از نظر اجتماعي به عهده داشته اند . از نظر تاريخي عمر زنان هميشه بيشتر از مردان نبوده است . در اروپا و آمريكاي شمالي  اين فاصله از هنگامي شروع  به افزايش كرد كه توسعه اقتصادي و تغييرات اجتماعي بعضي از نقش هاي پر خطر براي سلامتي را ازدوش آنان برداشت و با كنترل بيشتر روي بعد خانوار و بهبود در شرايط زندگي و بهداشت ، مرگ زنان در نتيجه زايمانها كاهش يافت .

همزمان تقسيم كار بين زن و مرد ، به اين معني بود كه با گسترش صنعتي شدن در بيشتر كشورها مردان مخاطرات شغلي بيشتري به عهده گرفتند و در نتيجه مرگ و مير مردان بنا به علل حرفه اي از نظر تاريخي هميشه بيشتر از زنان بوده است . مردان هميشه از نظر شيوه زندگي با خطرات بيشتري مواجه هستند ، مردان گرايش بيشتري به سيگار و الكل داشته كه اين امر باعث مرگ ومير در مردان گرديده است . اما از طرف ديگر فقر، انزوا و تنهایي در زنان سالخورده بيش از مردان سالخورده است . مسئله تبعيض جنسي  از عواملي است كه مشكلات مطرح شده در زنان را ايجاد مي كند . درآمد زنان هنوز در همه كشورها كمتر از مردان است و غالبا در مشاغلي با درآمد كمتر مشغول به كار مي شوند .

در كشورهاي صنعتي هنوز هم مستمري و تامين اجتماعي زنان سالخورده كمتر از مردان است ، زيرا زنان غالبا بيشتر از مردان شغل و حرفه خود را بدليل مراقبت از كودكان و ساير اعضاي خانواده رها مي كنند . 

بدليل اينكه زنان بيشتر از مردان عمر مي كنند احتمال بيشتري وجود دارد  كه بيوه شوند و اين روند با اين واقعيت كه اكثر زنان با مرداني مسن تر از خود ازدواج مي كنند ، پيچيــده تر مي شود و در حقيقت بيشتر زنان مي توانند انتظار بيوه شدن را در سالهاي آخر زندگي خود داشته باشند و اين  عوامل باعث انزوا و تنهایي زنان سالخورده شده است.

* منبع : تازه هاي بهداشت باروري

آنچه در مورد اعتیاد و مواد مخدر باید بدانیم .

Eمواد مخدر آنچنان آرام و بی صدا بر جسم و روان مصرف کننده مستولی می گردد که هیچ معتادی آغاز اعتیاد خود را به یاد نمی آورد.

Eاعتیاد سبب تباهی میلیون ها مغز فعال می شود که سرمایه های آینده جامعه بشری بشمار می روند.

Eاگر درصد کمی از کودکانی که والدین آنها معتادند به سوی بزهکاری سوق داده شوند ، بعد از گذشت چند سال تعداد بزهکاران به هزاران نفر خواهد رسید.

Eاعتیاد بیش از یک میلیارد نفر از اعضای خانواده معتادان را در جهان بطور مستقیم با مشکلات ناشی از این آسیب مواجه نموده است .

Eمواد مخدر منشا وقوع بسیاری از جرایم اجتماعی نظیر قتل ، تجاوز ، سرقت و ... می باشد.

Eاعتیاد به مواد مخــــدر یکی از عوامل اصلی شیوع بیماری های ایدز و هپاتیت است.

Eسالانه مقادیر قابل توجهی از ثروت ملی کشور ، به جیب سوداگران مواد مخدر می رود.

Eقاچاقچیان بین المللی مواد مخدر برای رسیدن به مقاصد شوم خود به مدرنترین تجهیزات ارتباطی مجهز هستند.

E60% از زندانیان کشور را بطور مستقیم و غیر مستقیم مجرمین مواد مخدر تشکیل می دهند.

Eدر باره مواد اعتیـــــاد آور (علل  و عوامل  موثر در مصرف مواد ، خطرات ، عوارض و علایم اعتیاد ) اطلاعات کافی کسب کنید.

Eالگوی مناسبی برای فرزندان خود باشید .

Eفضــــایی ایجاد کنید که فرزندانتان در آن احساس آرامش کنند.

Eشرایطی ایجاد کنیــــد تا فرزندانتـــان شما را محرم اسرار خود بدانند.

Eبا تقویت قدرت اعتماد به نفس ، تصمیم گیری و از بین بردن افسردگی و کم رویی فرزندان ، آنها را در برابر شرایط آسیب زا مقاوم سازید.

Eراه مقاومت و پایداری در برابر فشار همسالان ، برای مصرف مواد مخدر را به فرزندانتان بیاموزید تا از « نه » گفتن به آنها نهراسند.

 Eوقت بیشتری را با فرزندانتان صرف کنید . با آنان به رستوران ، پارک ، کوه ، سینما و ... بروید و از همه مهمتر به آنان ابراز عشق و علاقه کنید.

Eموضع خود را برابر سیگار ، مواد مخدر و الکل مشخص نموده ، صریحاً آن را به زبان بیاورید.

Eعقاید خود را به زور به آنها تحمیل نکنید.

Eنظم و قانون مناسب و سازنده مشخصی را در خانواده برقرار سازید و برای سرپیچی از آن ، تنبیهات مناسبی در نظر بگیرید و قاطعانه آن را به مرحله اجرا درآوردید.

Eسعی کنید در ساعات غذا خوردن همه اعضای خانواده را دور هم جمع کنید.

Eفرزندان خود را قبل از رسیدن به سنین بحرانی ، نسبت به مضرات و عواقب ویرانگر مواد مخدر آگاه سازید اما آنها را بیش از اندازه و بطور اغراق آمیز نترسانید.

Eاز چگونگی دوست یابی و معاشرت فرزندان خود با دیگران آگاه باشید . با والدین دوستانشان ارتباط برقرار کنید و در صورتی که به منزل آنها رفت و آمد می کنند ، حتما از حضور والدین ایشان در منزل مطمئن شوید.

Eبه نحوه خرج کردن پول توسط فرزندانتان اهمیت بدهید.

Eبرای اوقات فراغت آنها برنامه ریزی کنید و همواره آنها را به مطالعه ، ورزش و تفریحات سالم ترغیب نموده و زمینه این امور را برایشان فراهم سازید.

Eزمان مناسبی را برای گفتگو اختصاص دهید . چرا که فرزندتان ارزش نصایح شما را با ارزش زمانی که به آن اختصاص داده اید ، می سنجد.

Eبین فرزندانتان تبعیض قایل نشوید.

Eتفکر انتقادی را که از ویژگی های دوران بلوغ و نوجوانی است ، در فرزندان خود سرکوب نکنید.

Eآنان را به رعایت اصول مذهبی و انجام فرائض دینی تشویق کنید.

Eدر انجام فعالیت های منطقی به فرزندان خود استقلال و آزادی بدهید.

Eدر رفتارهای خود بیشتر دقت کنید . ممکن است با تمسخر یک معتاد یا صحبت کردن با لحن افراد معتاد ، پیامی نادرست به فرزندان خود منتقل کنید.

Eدر شرایط بحرانی ، فشارها و تنش های روحی ، راهنما و همراه فرزندان خود باشید.

Eهرگز فضــــای خانه را متشنج نکرده و از مشاجره و بحث های بیهوده بپرهیزید.

Eمسئولیت و تکلیفی به فرزندان خود بدهید که با توان آنها متناسب باشد.

Eاز تنها گذاشتن فرزندان خود در منزل ، بویژه هنگامی که به مسافرت یا میهمانی می روید ، جدا خودداری کنید.

Eبه حس ششم خود توجه کنید . هر گاه در درون احساس کردید که مشکل خاصی وجود دارد ، حتما آن را جدی بگیرید.

Eدر صورت شک و تردید ، وسایل شخصی و لباس های فرزندانتان را مخفیانه بازرسی نمایید.

Eترحم به معتادین محله خود را ، خیانت به فرزندانتان قلمداد کنید.

Eهمواره به خاطر داشته باشید که خانواده ها در زمینه پیشگیری از اعتیاد ، نقش بسیار موثرتری در مقایسه با نیروی انتظامی و سایر سازمان های مسئول بر عهده دارند.

Eرعایت نکات مذکور منحصر به والدین نبوده ، بلکه سایر اعضای خانواده بویژه برادران و خواهران بزرگتر را نیز در بر میگیرد و چه بسا تاثیر پذیری جوانان و نوجوانان از آنها در بسیاری موارد ، بیش از پدر و مادر باشد.

استعمال دخانیات پدیده ای زیان بخش برای سلامت عمومی است و در حقیقت می توان آن را مهمترین آسیب برای سلامت عمومی دانست. تعداد مرگ های ناشی از سیگار در ایران حدود 50000 مورد در سال تخمین زده می شود که بطور چشمگیری بالاتر از سایر دلایل اختصاصی مرگ است .

هزینه های بهداشتی سیگار کشیدن نه تنها در کشورهای توسعه یافته ، بلکه در کشورهای در حال توسعه نیز بالاست . با توجه به این حقیقت که زیانهای بهداشتی ناشی از سیگار به موازات گسترش مصرف آن بیشتر می شود ، تعجب آور نیست که بیماریهای پدید آمده بر اثر سیگار در کشورهای در حال توسعه شایع تر است. چرا که شیوع مصرف سیگار در این کشورها رو به افزایش است . همچنین سیگار کشیدن در بعضی زیر گروههای جمعیتی ، مثلا زنان جوان در کشورهای توسعه یافته در حال افزایش است .

* جنبه های اجتماعی مصرف دخانیات :

1- صدمه به افراد غیر سیگاری : از آنجا که اثرات بیماری زایی دود سیگار مستقیما به مقدار دود استنشاق شده می باشد .

2- بیماری : مصرف دخانیات زمینه را برای بروز و گسترش برخی از بیماریها منجمله بیماریهای تنفسی ، قلبی عروقی ، گوارشی و ... آماده می کند.

3- اعتیاد : سیگار ریشه اعتیاد به دیگر مواد افیونی و مخدر است .

4- تحمیل هزینه ضروری به اقتصاد خانواده : این امر بخصوص در خانواده های کم درآمد بسیار حایز اهمیت است و سبب فقر ، سوء تغذیه ، بی سوادی فرزندان و از هم پاشیدگی خانواده می گردد.

5- تاثیر در روابط اجتماعی : مصرف دخانیات به ویژه توسط والدین ، معلمان ، صاحبان مشاغل مهم اجتماعی ، بهداشتی و درمانی بد آموزی شدیدی بویژه برای کودکان و نوجوانــــان داشته و موجب تشویق آنها به مصرف دخانیات می شود.

* آثار تحمیلی استعمال دخانیات :

بیشتر موثر بر اطرافیان فرد سیگاری بوده که ناشی از دود سیگار است و چون این دود از فیلتر عبور نمی کند ، شامل مواد شیمیایی با غلظت بالاتری از جریان دود اصلی است و آثار سوء متعددی را در سنین مختلف همراه دارد.

الف ) کودکان : بچه های والدین سیگاری عفونت های ریوی ، گوش میانی و علایم آسمی بیشتری دارند که در اثر استعمال دخانیات ایجاد و یا تشدید می شود . این بچه ها به احتمال بیشتری دچار خس خس سینه و سرفه شبانه می شوند. ب ) زمان بارداری : استعمال دخانیات توسط هر یک از والدین با بروز بالاتر تمام سرطانهای کودکی بویژه لوسمی ، لنفوم همراه است.

ج ) بزرگسالان : اطرافیان فرد سیگاری  30% بیشتر از افراد عادی ، خطر ابتلا به بیماری های ایسکمیک قلبی و سکته قلبی را دارند . همچنین 3/1 موارد سرطان ریه در غیر سیگاریها در اطرافیان افراد سیگاری مشاهده گردیده است.

د ) جنین زن حامله سیگاری : خطر سندرم مرگ ناگهانی نوزاد در زنان حامله سیگاری افزایش یافته که اگر والدین هر دو سیگاری باشند ، این خطر دو برابر می شود.

با عنایت به دلایل مورد اشاره فوق و همچنین سایر خطرات و مضرات سیگار به منظور کاهش اثرات سوء و زیانبار استعمال دخانیات ، هر ساله از 5 خرداد لغایت 11 خرداد به عنوان هفته بدون دخانیات نامگذاری شده است . در طی این هفته علاوه بر فعالیت هایی که هر ساله اجرا می شود ، ایام هفته را با توجه به رابطه استعمال سیگار و عوارض مختلف آن و ارتباط با گروههای سنی و جنسی و ... نامگذاری نمودند که به این شرح است.

* 5/3 دخانیات و سلامت

* 6/3 دخانیات و جوانان

* 7/3 دخانیات و زنان

* 8/3 دخانیات و قوانین

* 9/3 دخانیات و صنعت

* 10/3 دخانیات و استنشاق تحمیلی

* 11/3 دخانیات و فقر

* کلینیک های ترک دخانیات :

با عنایت به اینکه از یک سوء جهت ارتقای آگاهی افراد و نیز آموزشی که منجر به تغییر رفتار گردد و از سوی دیگر به دلیل تعداد زیاد افراد سیگاری و نیاز به ارائه خدمات آمــوزشی مشاوره ای به افراد سیگاری و کمک به آنها در ترک این عادت ناپسند ، لزوم تشکیل کلینیک های مشاوره ترک سیگار بیش از پیش احساس می شد.

کلینیک های ترک دخانیات از حدود 40 سال پیش در آمریکا و کشورهای اروپایی با روش های علمی شروع به کار نمود . در ایران نخستین کلینیک ترک دخانیات در سال 1377 با همکاری معاونت پژوهشی وزارت متبوع ، مرکز تحقیقات سل و بیماری های ریوی و شهرداری تهران تاسیس شد.  در بهمن ماه 1380 نیز برای اولین بار در شهرستان یزد و در محل مرکز بهداشتی درمانی امام شهر ، کلینیک ترک دخانیات با مساعدت ریاست دانشگاه و معاونت امور بهداشتی و سایر مسئولین افتتاح گردید .

 بر اساس مطالعات و پژوهش های چندین ساله بین المللی ، سازمان جهانی بهداشت برای ترک سیگار روش مداخله ای را توصیه می کند لذا در این کلینیک نیز از این روش استفـاده می شود که بر اساس سه اصل زیر استوار است .

1- آموزش 2- رفتار درمانی 3- تجویز داروی جایگزین

* به خاطر داشته باشید :

پس از 12 ساعت از کشیدن آخرین سیگار سطح نیکوتین در بدن کاهش یافته و قلب و ریه شروع به ترمیم ضایعات ناشی از دود سیگار می کند . حس بویایی و چشایی بهتر ، تنفس آسانتر و سرفه کاهش می یابد.

ورزش منظم درسالمندان ، باعث بهبود قابل توجهي درفشارخون ، ديابت ، كاهش چربي هاي خون ، استئوآرتريت ها، پوكي استخوان وعملكردعصبي ميشود. ورزش ، ميزان مرگ وميرراكاهش مي دهد و نياز به مصرف داروهاي مختلف رابه طورقابل  توجهي كم مي كند.

باوجودشناخت اين تأثيرات ، متأسفانه بيش از75% افرادسالمند، برنامه مدون ومنظم ورزشي ندارند و بنابـــــراين ازتأثيــــرات مثبت ومفيد آن بي بهره اند.

اگرچه برنامه هاي ورزشي سنگين درسنيــــن بالا مي تواند گاهي بامشكلاتي همــراه باشد، ولي ممنوعيت هاي ورزشي درسنين بالامحدود بوده و بنابراين مشاوره پزشكي درشروع برنامه ورزشي درسالمندان لازم است .

درمردان بالاي سن 45 سال وزنان بالاي سن 55 سال كه تصميم به شروع يك برنامه ورزشي مشخص دارند ، مي توان قبل ازشروع برنامه ورزشي با استفاده از آزمون استرس قلبي ( تست ورزشي ) حد فعاليت فيزيكي را درآنان مشخص كرد. براي سالمندان داشتن يك برنامه ورزشي بمدت حداقل 30 دقيقه در روزكه حتي الامكان همه روزهاي هفته يا حداقل 4 مرتبه درهفته تكرارشود، توصيه مي شود.

عمدتاً تمرين هاي همراه حركت ، مثل پياده روي و شنا با تمرين هاي قدرتي سبك ، بسيارمؤثراست

وبا بيماري اسهالي است كه توسط باكتري ويبريوكلرا( Vibrio Cholera ) درروده باريك ايجاد مي شود.

بيماران وبايي بطورمشخص دچاراسهال آبكي حاد همراه با کم آبی (دهيدراتاسيون) مي شوند.

اين بيماري بطورمعمول بعلت نوع زيستي التورايجاد مي شود. درنوع التورنسبت آلودگي بيمار ( آلودگي پنهاني وخفيف ) زياد است . ميكروب وبا داراي دونوع كلاسيك والتورمي باشد، كه مي تواند موجب همه گيريهای  ناگهاني شود. يعني دريك فاصله زماني كوتاه تعداد زيادي ازافراد ساكن دريك منطقه رامبتلاسازد و چنانچه مداخله موثر و بموقع صورت نگيرد، باعث مرگ ومير زيادي مي شود.

* ويژگي مشخص بيماري وبا :

آغاز بیماری ناگهاني،  اسهال جهنده ، بدون فشار وآبكي است  كه بدنبال آن استفراغ  بدون حالت تهوع، كم آب شدن سريع ، گرفتگي ماهيچه ها وكم شدن ادرار فرا مي رسد.

* ميزان كشندگي :

درصورتي كه جايگزيني مايع والكتروليت بدن با سرعت انجام شود ، كمتر از 1% ودرغيراينصورت 40-30 % مي باشد.

وبا رامي توان با مايع درماني خوراكي ( ORS )  يا تزريقي (سرم ) و جايگزيني الكتروليت ها بصورت موفق درمان كرد.

* زمان شيوع بيماري :

 ازاوّل ارديبهشت تاآبانماه مي باشد.

* عامل بيماري :

( ويبريوكلرا) نسبت به نورخورشيد، خشكي ، گرما (حرارت 65 درجه سانتي گراد)  جوشانيدن (درچند ثانيه ) وشرايط اسيديته معدي ( 5 ≥PH ) حساس بوده و از بين مي رود .

ميكروب وبا سرما دوست ودريخ بمدت 6 – 4 هفته و بيشتر زنده مي ماند . همچنین صفرادوست است ودرآبهاي شور پايداري بيشتري ازخود نشان ميدهد.

نوع زيستي التورگرايش بيشتـــري به مقاومت دارد تا نوع كلاسيك .

* دوره كمـــون :

ازچندساعت تا 5 روزومعمولاً 3- 1 روزمي باشد.

* دوره واگيرداري :

بيماري اززمان شروع مسري است ، ومعمولاً 10 – 7 روزواگيرداراست . حاملان دوره نقاهت بمدت 3 – 2 هفته آلوده كننده هستند.

* مخزن عفونت :

انسان تنهامخزن شناخته شده عفونت وباست  كه ميتواند بصورت بيمار ويا حامل ميكروب باشد.

* راههاي انتقال بيماري :

1- آب آلوده به مدفوع : معمولاً وباازطريق آب يا غذاي آلوده به مدفوع منتقل مي شود.

منابع آب بدون نظارت مانند چاهها، درياچه ها، استخرها، جويبارها و رودخانه ها خطر بزرگي را بوجود مي آورند.

2- استحمام ويا شستشوي وسايل آشپزي درآب آلوده هم مي تواند موجب انتقال وبا شود.

3- شيردادن كودكان با بطري يك عامل خطـــر

چشمگير براي شيرخوران است .

4- غذاهاي دريايي ناپخته وخام (به ويژه صدف)

5- ميوه جات وسبزيجات خام كه ضدعفوني نشده باشند.

6- غذاهــــاي مرطوب كه كمي بعدازپختن آلوده شده اند و براي چند ساعت دردماي اتاق مانده اند.

7- اكثردانه هاي خوراكي مرطوب مانند برنج ، ارزن ، ذرت ، زماني كه درحرارت اتاق سرد گردند يا حرارت كمي ببينند، به موادشايعي براي انتقال وبا تبديل مي شوند.

* بعضي ازغذاها مانع رشد ويبريوكلرا مي شوند كه عبارتند از :

غذاهاي ترش شده با ليمو ،  گوجه فرنگي ، ماست ، شيرتخميرشده .

* علائم ونشانه هاي بيماري :

تقريباً75 %  از افرادي كه دچارعفونت با ويبريوكلرا مي شوند، هيچ نشانه اي ازبيماري ندارند.

20درصد ديگردچاراسهال مي شوند كه از اسهالهاي ديگر قابل شناسايي نيست وتعداد اندكي (5 – 2 درصد ازافراد مبتلابه عفونت ) دچاراسهال آبكي واستفراغ وازدست رفت آب بدن مي شوند.

اغلب اوقات بيماري بصورت اسهال آبكي شديد و حاد بدون دل پيچه وتب ، تظاهرمي كند. درآغاز مدفوع قهوه اي ، اما به زودي خاكستري رنگ شده ، ظاهرآب برنجي بابوي خاص ( شبيه بوي ماهي ) پيدامي كند.

استفراغ بعد از اسهال پيدا مي شود.  اسهال شديد موجب اتلاف مقاديرزياد مايع ( 1 تا 30 ليتردرروز) ودرنتيجه دهيدراتاسيون و اختلال الكتروليت مي گردد.

* مبارزه با بيماري :

1-      تائيدتشخيص

2-      گزارش دهي

3-      بيماريابي زودرس

4-      برقراركردن مراكزدرماني

5-      درمان بيماران :

الف) ORS

ب ) سرمها ( سرم رينگرلاكتات ) : اين محلــول غلظت هاي مناسب سديم وپتاسيم راتأمين كرده و لاكتات آن هم بيكربنات لازم براي اصلاح اسيدوز را فراهم مي آورد.

ج) درمان كمكي : آنتي بيوتيك دوره كمون بيماري را كوتاه ومدت دفع ويبريوازمدفوع را كم مي كند.

* پيشگيري وكنترل بيماري :

موثرترين اقــدام براي پيشگيري آموزش سلامت مي باشد.

- آموزش مردم درباره غذا ، آب سالم وهمچنين اهميت شستشوي دستها واستفاده ازتوالت بهداشتي از بروزموارد جديد جلوگيري مي كند.

- مراقبت ازآب : چون آب مهمترين عامل انتقال بيمـــــــاري وبا است ، بايدآب سالم براي هرگونه مصرف ( آشاميدن – شستشو وپخت وپز واستحمام ) فراهم گردد .

- دفع مدفوع بطريق بهداشتي : بايد مستراح هاي بهداشتي با همكاري جامعه انتخاب وبادرنظرگرفتن آداب ورسوم جمعيت ، وجود زمين ، وضعيت جغرافيايي ومنابع موجود ساخته شوند.

- گندزدايي : از موادی نظیر ليزول ، كرئولين ، گردسفيدكننده ( رنگ بر ) براي گندزدايي مدفوع  واستفراغ بيمار ، لباس ها وديگرلوازم شخصي كه ممكن است آلوده شده باشند، استفده گردد.

- رعايت كامل اصول بهداشتي تنها راه مطمئن پيشگيري از وبا مي باشد.

- آب بايدجوشيده ويا كلرينه شود.

- ازمصرف آبهاي سطحي وآب چاههاي كم عمق كه كلرينه نشده اند، جدا پرهيزشود.

- براي آشاميــــــدن ، پخت وپز و شستشوي ظروف و لوازم غذاخوري واستحمام فقط ازآب سالم استفاده شود.

- سبزيجات وميوه ها را باآب سالم وتميزبطوركامل شسته وپس ازضدعفوني مصرف كرد.

- موادغذايي را ازدسترس حشرات ( مگس وسوسك) و جوندگان دورنگه داشت.

- شير را پس ازجوشانيدن وغذاي آماده را نيز پس ازگرم شدن مصرف نمود.

- هميشه ازشير و فرآورده هاي لبني پاستوريزه استفاده كرد.

- ازمصرف بستني هاي غيرپاستوريزه جداً پرهيزنمود.

- قبل ازغذاوپس ازاجابت مزاج دستهاي خود را باآب وصابون شست.

- ازقراردادن طولاني مدت غذاهاي پخته درخارج ازيخچال خودداري كرد.

- درداخل يخچال ازقراردادن موادغذايي پخته وخام دركناريكديگرخودداري كرد.

- از ريختن آشغال وزباله دررودخانه ها، جويبارها، معابر و اماكن عمومي خودداري نمود.

- ازخوردن آب رودخانه واستحمــــام درآب رودخانه ها و استخرخودداري كرد.

- به كودكان توصيه كرد ، ازدفع مدفوع دركنار يا داخل رودخانه ويا مزارع كشت ميوه وسبزيجات خودداري كنند.

- ازخريد ومصرف موادغذايي كه توسط دستفروشان عرضه مي شود، پرهيزنمود.

- درزمان مراجعه به پارك ها ازآشاميدن آب فضاي سبزخودداري كرد.

- تمامي افرادي را كه درخوردن غذا يا نوشيدن آب با بيمار وبايي مشترك بوده اند، بايد تا فاصله 5 روزبعد ازآخرين تماس تحت نظرقرارداد.

- بايد بخاطرداشت بمنظورپيشگيري كامل وموثرعليه بيماري وبا رعايت بهداشت فردي ، اجتماعي و محيطي و نيزتامين آب وغذاي سالم ، ضروري است .

منابع :

_ اپیدمیولوژی و کنترل بیماریهای شایع در ایران – دکتر عزیزی

_ بیماریهای عفونی و انگلی – دکتر اسماعیل صائبی

_ راهنمای فنی کشت و کنترل همه گیری وبا – دکتر محمد مهدی گویا – دکتر کامران حکیم زاده

- دستورالعمل مبارزه با بیماری وبا مصوب کمیته کشوری وزارت بهداشت و درمان

- درسنامه پزشکی پیشگیری و اختصاصی – دکتر حسین شجاعی - جلد 4